Chùa Kiyomizu-dera và dốc Sannenzaka・Ninenzaka｜Lộ trình gợi ý dạo Higashiyama từ sáng sớm

Kiyomizu-dera là ngôi chùa trải rộng các điện tháp trên sườn đồi Higashiyama ở Kyoto. Nghĩ đến dòng người trên đường vào chùa có thể khiến bạn ngần ngại, nhưng chỉ cần chọn khung giờ ghé thăm, ấn tượng sẽ khác đi rất nhiều. Bài viết này giới thiệu lộ trình đi bộ: viếng chùa Kiyomizu-dera từ sáng sớm, rồi từ dốc Sannenzaka・Ninenzaka qua đường Nene-no-michi để đến chùa Kodai-ji, đền Yasaka và Gion, kèm theo lịch sử của từng đền chùa.

Ngôi chùa khởi nguồn từ thác Otowa — sự thành lập của Kiyomizu-dera

Chùa Kiyomizu-dera tương truyền được thành lập năm 778. Theo tích truyện chính thức, nhà sư Kenshin khi tu hành ở Nara đã nhận được lời mách bảo trong giấc mơ và đi về phía bắc, tìm thấy một dòng suối trong vắt tại núi Otowa. Tại đó có một người tu hành tên là cư sĩ Gyoei, nói rằng "ta đã chờ ngươi đến từ lâu", trao cho ông khúc gỗ thiêng để tạc tượng Quan Âm rồi biến mất. Kenshin sau đó đổi tên thành Enchin.

Vài năm sau, võ tướng Sakanoue no Tamuramaro đuổi theo một con nai đến ngọn núi này và gặp Kenshin, rồi cùng vợ là Miyoshi no Takako lập nên ngôi chùa thờ Thập Nhất Diện Thiên Thủ Quán Thế Âm Bồ Tát làm tượng chính. Tên chùa được cho là bắt nguồn từ sự trong lành của dòng suối mà Kenshin tìm thấy — sau này được gọi là thác Otowa. Hiện nay Kiyomizu-dera là chùa tổng bản sơn của tông Kita-Hosso.

Chính điện Bảo vật quốc gia và cấu trúc "sân khấu Kiyomizu"

Chính điện hiện nay được tái thiết vào năm Kan'ei thứ 10 (năm 1633) và được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 1952. Hình thức kết cấu ghi trên "Di sản văn hóa trực tuyến" của Cục Văn hóa Nhật Bản là "kakezukuri, mặt tiền 9 gian, chiều sâu 7 gian, một tầng mái, mái kiểu yosemune, lợp vỏ bách, phía trước có sân khấu". Chính kỹ thuật "kakezukuri" (kiến trúc treo) này đã tạo nên cái gọi là sân khấu Kiyomizu.

Kakezukuri là phương pháp xây dựng truyền thống dựng công trình vắt ngang trên vách đá dốc hay thung lũng. Theo giải thích của chùa Kiyomizu-dera, sân khấu cao 13 mét được chống đỡ bởi 18 cột gỗ zelkova, và không dùng đến một chiếc đinh nào. Các mối nối giữa cột và xà ngang được ghép bằng kỹ thuật gọi là "tsugite", những khe hở nhỏ được chêm chặt bằng nêm để cố định. Các thanh gỗ được lắp thành dạng lưới đỡ lẫn nhau, tạo thành kết cấu phân tán lực tác động.

Sàn sân khấu được lát khoảng 410 tấm ván gỗ bách, diện tích khoảng 190 mét vuông (tương đương khoảng 100 chiếu tatami). Trong số các cột, có cột cao 10 mét, đường kính hơn 2 mét, và khi ngước nhìn từ bên dưới, bạn sẽ thấy rõ quy mô của nó.

Cổng Niomon・Tháp ba tầng・Thác Otowa — cách dạo trong khuôn viên

Lên hết đường vào chùa, công trình đầu tiên đón bạn là cổng Niomon. Cổng bị thiêu rụi trong loạn Onin năm 1469 và được tái thiết vào khoảng năm 1500. Cổng Tây (Saimon) phía trước được tái thiết năm 1633, nổi tiếng với cảnh hoàng hôn đẹp nhờ tầm nhìn rộng mở về phía tây.

Tháp ba tầng cao khoảng 30 mét, được xây dựng năm 847, tháp hiện nay được tái thiết năm 1632. Ngoài ra còn có điện Zuigu-do (năm 1735) thờ Đại Tùy Cầu Bồ Tát và nổi tiếng với trải nghiệm "tainai-meguri" (đi trong lòng Bồ Tát), cùng điện Okunoin được trùng tu xong năm 2017. Từ Okunoin có thể ngắm chính điện và sân khấu từ góc chéo bên cạnh.

Nằm ở cuối khuôn viên là thác Otowa. Đây là dòng nước suối gắn với nguồn gốc thành lập chùa, từ xưa còn được gọi là "nước kim sắc" hay "nước trường thọ".

Về đền Jishu

Theo thông báo trên trang chính thức, đền Jishu nằm kề phía bắc chính điện hiện đang đóng cửa để thi công cải tạo công trình và khuôn viên. Thời gian thi công và thời điểm mở cửa lại đều chưa được xác định. Tình hình có thể thay đổi, nên nếu dự định đến viếng, vui lòng nhất định kiểm tra thông tin chính thức trước khi đi.

Một trong những di sản văn hóa thế giới "Di tích lịch sử cố đô Kyoto"

Kiyomizu-dera là một trong 17 tài sản cấu thành Di sản văn hóa thế giới "Di tích lịch sử cố đô Kyoto" được công nhận vào tháng 12 năm 1994. Theo giới thiệu của phủ Kyoto, ngoài chính điện là Bảo vật quốc gia, khuôn viên còn có các Tài sản văn hóa quan trọng như cổng Niomon, cổng Tây, tháp ba tầng, tổng cộng có 15 điện tháp. Tương truyền nhiều công trình trong số này được tái thiết từ năm Kan'ei thứ 8 đến thứ 10 (năm 1631 đến 1633) nhờ sự cúng dường của Tokugawa Iemitsu.

Bản thân cảnh quan các điện tháp xếp tầng dọc theo sườn đồi đã được hình thành qua năm tháng dài. Vào khung giờ yên tĩnh buổi sáng, bạn có thể thong thả đưa mắt dõi theo bố cục ấy.

Xuống dốc Sannenzaka・Ninenzaka đến đường Nene-no-michi

Rời chùa Kiyomizu-dera, đi xuống đường vào chùa để đến dốc Sannenzaka (Sanneizaka). Toàn bộ khu vực này là Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng Sanneizaka được chọn vào ngày 4 tháng 9 năm 1976, rộng khoảng 8,2 hecta. Theo giải thích của "Di sản văn hóa trực tuyến", đây là khu phố trước cổng (monzen-machi) của đền Yasaka, chùa Hokan-ji, chùa Kiyomizu-dera v.v. vốn sầm uất từ xưa; khu vực từ Sannenzaka đến Ninenzaka có những ngôi nhà machiya với cửa sổ mushiko-mado và tầng một dùng làm cửa hàng, cùng các quán trà, còn khu vực từ Ninenzaka đến Kodai-ji có những machiya hai tầng phong cách sukiya từ thời Taisho trở về sau.

Xuống hết dốc Ninenzaka là đến con đường lát đá Nene-no-michi chạy dọc phía tây chùa Kodai-ji. Từ cổng Niomon của Kiyomizu-dera đến đây, dù vừa đi vừa dừng, cũng chỉ mất khoảng 15 đến 20 phút đi bộ. Tuy nhiên nếu vừa đi vừa chụp ảnh, nên tính gấp đôi thời gian. Quãng đường đi bộ không dài, nhưng lối đi hẹp và có nhiều bậc thềm.

Tóm tắt lộ trình này kèm thời gian đi bộ tham khảo như sau.

• Cổng Niomon chùa Kiyomizu-dera → Sannenzaka: khoảng 5 phút đi bộ
• Sannenzaka → Ninenzaka → Nene-no-michi: khoảng 10 đến 15 phút đi bộ
• Nene-no-michi → Kodai-ji: ngay bên đường
• Nene-no-michi → công viên Maruyama → đền Yasaka: khoảng 10 phút đi bộ
• Cổng lầu tây đền Yasaka → phố Shijo・Gion: đi bộ là tới

Cộng thêm thời gian thong thả dạo khuôn viên chùa Kiyomizu-dera, toàn bộ hành trình mất khoảng 2 đến 3 tiếng. Nếu bắt đầu đi vào giờ mở cửa, bạn có thể xuống đến Gion ngay trong buổi sáng.

Từ chùa Kodai-ji đến đền Yasaka, rồi đến Gion

Chùa Kodai-ji được Kita no Mandokoro Nene (1548–1624) xây dựng năm Keicho thứ 11 (năm 1606) để cầu siêu cho chồng là Toyotomi Hideyoshi. Sau khi Hideyoshi qua đời, Nene đã sống nửa đời còn lại tại đây. Chùa còn lưu giữ những vật phẩm gắn với Hideyoshi, tiêu biểu là đồ nội thất sơn mài maki-e.

Đi về phía bắc theo Nene-no-michi, qua công viên Maruyama là đến đền Yasaka. Vị thần được thờ là Susanoo-no-Mikoto. Theo truyền thuyết của đền, có hai thuyết về nguồn gốc: một thuyết cho rằng Iri-no-Shi đã thờ phụng vào năm Saimei thứ 2 (năm 656), thuyết khác cho rằng đền bắt đầu từ việc nhà sư Ennyo dựng điện vào năm Jogan thứ 18 (năm 876). Cho đến năm Keio thứ 4 (năm Minh Trị thứ nhất, 1868), đền được gọi là "Gion-sha" hay "Gion Kanshin-in".

Chính điện được Mạc phủ Edo tái thiết vào năm Joo thứ 3 (năm 1654) và được công nhận là Bảo vật quốc gia vào tháng 12 năm Reiwa thứ 2 (năm 2020). Đây là kiểu kiến trúc gọi là "Gion-zukuri", với một mái lớn bao phủ cả chính điện và bái điện. Đi qua cổng lầu tây được xây năm Meio thứ 6 (năm 1497) là đến ngay đầu phía đông của phố Shijo, nơi phố phường Gion tiếp nối. Từ Nene-no-michi đến đền Yasaka, dự trù khoảng 10 phút đi bộ là đủ.

Cách đi lại và chuẩn bị để đi bộ

Theo hướng dẫn giao thông trên trang chính thức của chùa Kiyomizu-dera, từ ga Kyoto đi xe buýt thành phố tuyến 206・100, xuống ở trạm "Gojozaka" rồi đi bộ khoảng 10 phút. Vào thứ Bảy và ngày lễ còn có thể đi tuyến 18 của Kyoto Bus. Nếu đi tàu, từ ga "Gion-Shijo" của đường sắt Keihan đi xe buýt thành phố tuyến 207, xuống ở trạm "Kiyomizu-michi" rồi đi bộ khoảng 10 phút. Từ ga "Kiyomizu-Gojo" của Keihan đi bộ khoảng 25 phút. Từ ga "Kyoto-Kawaramachi" của đường sắt Hankyu cũng có thể đi xe buýt thành phố tuyến 207.

Lộ trình trong bài đi theo hướng xuống dốc từ Kiyomizu-dera về Gion, nhưng bạn cũng có thể đi ngược lại, bắt đầu từ Gion-Shijo và đi lên Kiyomizu-dera. Trong trường hợp đó toàn bộ là đường dốc lên, nên hãy chọn phù hợp với thể lực.

Lợi ích khi đi bộ vào sáng sớm

Đường vào chùa ở Higashiyama càng về trưa càng đông người. Vào khung giờ ngay sau khi mở cửa, cả khuôn viên lẫn đường dốc đều khá yên tĩnh, bạn có thể thong thả ngắm các chi tiết kiến trúc và mặt đường lát đá. Nhiều cửa hàng trên đường vào chùa chỉ mở vào ban ngày, nên buổi sáng là khung giờ hợp để "đi bộ" hơn là mua sắm. Nếu muốn mua sắm và ăn uống, bạn có thể xuống đến đền Yasaka rồi quay lại lên dốc.

Về việc chọn giày

Đường vào chùa Kiyomizu-dera, Sannenzaka, Ninenzaka, Nene-no-michi — gần như toàn bộ lộ trình là đường lát đá và bậc thềm đá. Sannenzaka và Ninenzaka đúng như tên gọi là những con dốc bậc đá, sau mưa rất dễ trơn trượt. Chúng tôi đặc biệt khuyên bạn nên mang đôi giày quen chân, đế chống trượt. Giày cao gót hay dép sandal dễ bị kẹt vào khe giữa các phiến đá, khó đi như ý.

※Thông tin trong bài viết này được cập nhật tại thời điểm tháng 8 năm 2026. Giờ tham quan, phí tham quan và phạm vi mở cửa có thể thay đổi. Vui lòng kiểm tra thông tin chính thức của từng đền chùa trước khi đi.